İş Kazası Tazminat Hesaplama Programı

Program neyi hesaplar?

İş kazası iki ayrı tazminat dosyası doğurur. Kazada yaralanan işçi için maluliyet tazminatı: sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve gerekiyorsa bakıcı gideri. Kazada ölen işçinin yakınları için destekten yoksun kalma tazminatı.

Programda ikisi ayrı modüldür: maluliyet ve iş göremezlik tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatı. İkisinde de formun başında olay türü olarak İş Kazası seçilir; aşağıdaki kurallar bu seçimle devreye girer.

İş kazasında hesabı farklı kılanlar

• Peşin değer yöntemi progresif ranta sabittir. Olay türü iş kazası seçildiğinde teknik faizli aktüeryal yöntem seçilemez; gelecek dönem Yargıtay uygulaması gereği progresif rantla peşin değere çevrilir.
• SGK peşin sermaye değeri kusur oranında düşülür. SGK'nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin tamamı değil, yalnız işverene rücu edilebilen kısmı tazminattan indirilir (TBK m.55/1; Yargıtay HGK 2018/338 E., 2021/1246 K.). Programda girilen tutar kusur oranıyla çarpılıp net toplamdan düşülür.
• SGK geçici iş göremezlik ödeneği de kusur oranında düşülür. Tutar kusur oranıyla çarpılır ve yalnız geçici iş göremezlik zararından düşülür; bu zararı aşan kısım diğer kalemlerden düşülmez.
• Destekten yoksun kalmada SGK pay yöntemi. Ölümlü iş kazasında pay dağıtımı için 2'ye 1 ve havuz yöntemlerine ek olarak SGK yöntemi de seçilebilir ve bu olay türünde varsayılan odur.
• Maluliyet oranı SGK mevzuatına göre belirlenir. Yargıtay, iş kazası dosyalarında oranın Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre belirlenmesini arar (10. HD 2024/3929 E., 2024/5394 K.). Oran programa girdi olarak yazılır.

Hesap adımları

• Bakiye ömür. Yaşam tablosu seçilir (TRH-2010, TÜİK 2023-2025 veya PMF-1931). Yargıtay 10. Hukuk Dairesi iş kazası dosyalarında bakiye ömrün TRH-2010 tablosuyla belirlenmesi gerektiğini kabul ediyor (2020/9717 E., 2021/2003 K.).
• Bilinen ve bilinmeyen dönem. Kaza tarihinden hesap tarihine kadar olan dönem gerçekleşmiş gelirle ve iskonto uygulanmadan hesaplanır; sonrası progresif rantla peşin değere çevrilir.
• Aktif ve pasif dönem. Aktif dönem girilen emeklilik yaşına kadar, pasif dönem bakiye ömür sonuna kadar sürer; her dönemin geliri kendi esasına göre belirlenir.
• Sürekli ve geçici iş göremezlik. Sürekli iş göremezlik zararı maluliyet oranıyla hesaplanır; geçici iş göremezlik süresince maluliyet %100 kabul edilir.
• Kusur. Dönem zararları, girilen kusur oranıyla (işverenin sorumlu olduğu oran) çarpılır; işçinin kendi kusuruna düşen kısım tazminata girmez (TBK m.52/1).
• İndirimler. SGK peşin sermaye değeri ve geçici iş göremezlik ödeneği kusur oranında; dava öncesi yapılan ödemeler ise seçilen yöntemle (yasal faizle güncelleme ya da oranlama) düşülür. Oranlama kuralı yalnızca 31.07.2026'dan sonraki olaylar için geçerlidir.

Ölümlü iş kazası

Kazada ölen işçinin desteğinden yoksun kalanlar destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir (TBK m.53). Programda hak sahipleri tek tek girilir ve paylar dönem dönem dağıtılır. Hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değeri de hak sahibi bazında, kusur oranıyla çarpılarak düşülür.

Dava sürecine dair kısa bilgiler

• Görevli mahkeme iş mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m.5/1-a). Kazanın ya da zararın meydana geldiği yer ile işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (m.6/3).
• Arabuluculuk zorunlu değildir: iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları dava şartı arabuluculuğun dışındadır (7036 m.3/3).
• Zamanaşımı: işverenin sorumluluğu sözleşmeye aykırılıktan doğduğu için (TBK m.417/3) on yıllık genel süre uygulanır (TBK m.146); Yargıtay süreyi kural olarak maluliyet oranının kesinleştiği tarihten başlatır (HGK 2018/906 E., 2024/104 K.).
• Faiz: 31.07.2026'dan sonra gerçekleşen olaylarda kazancın bilindiği döneme ait tazminata olay tarihinden, bilinmeyen döneme ait tazminata karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler (TBK m.55, 7589 sayılı Kanunla eklenen hüküm). Güncel oran: yasal faiz.