Peşin Sermaye Değeri nedir?
Aktüerya ve tazminat hesaplama kavramları · P harfi
Gelecekte dönemsel olarak gerçekleşmesi beklenen gelir veya ödemelerin aktüeryal yöntemlerle hesaplama tarihindeki tek bir toplu değere dönüştürülmüş tutarıdır.
Hesaplamada nasıl uygulanır?
AktüerPro hesabında kavram iki bağlamda geçer. Birincisi tazminatın kendisidir: progresif rant yönteminde işleyecek dönem gelirleri belirli bir oranda artırılıp aynı dönemler bakımından iskonto edilerek hesap tarihindeki peşin değer bulunur. Aktüeryal yöntemde her dönemin değeri yaşam olasılığı ve teknik faizle bugüne indirgenir; destekten yoksun kalma raporunda bu indirgeme her hak sahibi için "Aktüeryal Peşin Değer Faktörü (İrat Katsayısı)" sütununda gösterilir.
İkincisi SGK ödemeleridir. SGK'nın sigortalıya veya hak sahiplerine bağladığı gelirin, gelirin başladığı tarihteki toplu karşılığına ilk peşin sermaye değeri (PSD) denir; yaş, gelirin kesilme olasılığı ve iskonto oranı gözetilerek belirlenir. 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca SGK, iş kazası ve meslek hastalığında sorumlulara bu değer üzerinden rücu eder.
AktüerPro'da SGK tarafından açıklanan PSD tutarı girdi olarak kullanılır. Bu tutar kusur oranıyla çarpılarak hesaplanan zarardan düşülür: bedensel zarar hesabında genel net toplamdan, destekten yoksun kalma hesabında ilgili hak sahibinin net zararından indirilir ve yasal faizle güncellenmez. Teminat limiti aşılan dosyalarda garameten dağıtım, bu kesintiden sonra kalan net zarar üzerinden yapılır.
Bu kavramın geçtiği rehber yazıları
- SGK Ödemelerinin Tenzili: Geçici İş Göremezlik ve Peşin Sermaye Değeri
- Aktüerya Bilirkişi Raporu: Kontrol Listesi
- İş Kazası Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır?
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Hukuki Temeller ve Aktüeryal Hesaplama Esasları
- Kusur Oranı Tazminat Hesabına Nerede ve Nasıl Girer?
- Teminat Limiti Aşıldığında: Garameten Paylaştırma Nasıl Yapılır?
- Destek Hesabında İşlem Sırası: Hangi İndirim Önce Uygulanır?
İlgili kavramlar
Aşağıdaki tanımlar genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kavramların somut bir dosyada uygulanması; olayın özelliklerine, bilgi ve belgelere, hesaplama tarihine ve benimsenen hukuki/aktüeryal yönteme göre değişebilir.
Son güncelleme: 10.10.2026